اروپاییها احتمالا فردا مکانیسم ماشه را فعال میکنند
خبرگزاری رویترز به نقل از منابعی نوشت که بریتانیا، فرانسه و آلمان احتمالا روند بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را از روز پنجشنبه ۲۸ اوت (۶ شهریور) آغاز خواهند کرد.

چهار دیپلمات با ذکر این موضوع به رویترز گفتهاند که با این حال، آنها امیدوارند تهران ظرف ۳۰ روز تعهداتی در خصوص برنامه هستهای خود ارائه دهد تا بتوانند اجرای اقدامات عملی را به تعویق بیندازند.
نمایندگان سه کشور اروپایی روز سهشنبه در ژنو با نمایندگان ایران دیدار کردند تا پیش از آنکه فرصت حقوقی خود برای بازگرداندن تحریمهای لغو شده مطابق برجام در اواسط اکتبر را از دست بدهند، دیپلماسی در مورد برنامه هستهای ایران را احیا کنند.
مهلت اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت درباره توافق هستهای با ایران در روز ۲۸ مهر امسال پایان مییابد.
سه دیپلمات اروپایی و یک دیپلمات غربی به رویترز گفتهاند که گفتوگوهای سهشنبه نتوانسته تعهدات «ملموس و کافی» از سوی ایران به دست دهد، هرچند آنها معتقدند که در هفتههای آینده هنوز امکان ادامه دیپلماسی وجود دارد.
به گفته این منایع، سه کشور اروپایی تصمیم گرفتهاند با استدلال نقض برجام توسط ایران، روند بازگشت خودکار تحریمهای سازمان ملل موسوم به «مکانیسم ماشه» را احتمالا از روز پنجشنبه آغاز کنند.
غرب میگوید پیشرفتهای برنامه هستهای ایران فراتر از نیازهای غیرنظامی است، در حالی که تهران نیت ساخت سلاح هستهای را انکار میکند.
این روند در سازمان ملل ۳۰ روز به طول میانجامد و پس از آن تحریمهایی که بخشهای مالی، بانکی، نفت و گاز و دفاعی ایران را در بر میگیرد، دوباره برقرار خواهد شد. یکی از دیپلماتهای غربی که نخواست نامش فاش شود، به رویترز گفته است: «مذاکرات واقعی زمانی آغاز خواهد شد که نامه [کشورهای اروپایی به شورای امنیت سازمان ملل] ارسال شود.»
یکی از سخنگویان وزارت خارجه آلمان گفت آغاز روند بازگشت تحریمها همچنان یکی از گزینههای روی میز برای سه کشور اروپایی است. رویترز میگوید وزارت خارجه بریتانیا و فرانسه هنوز به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.
تهران هشدار داده است که اگر تحریمها دوباره اعمال شوند، «پاسخی سخت» خواهد داد.
بازرسان هستهای در ایران
رسانههای دولتی ایران روز چهارشنبه گزارش دادند که بازرسان هستهای سازمان ملل برای نخستین بار پس از توقف همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پی حملات آمریکا و اسرائیل به سایتهای هستهایاش، به ایران بازگشتهاند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه گفت که به آنها اجازه ورود داده شده است، اما هیچ توافقی درباره اینکه دقیقا چه کاری میتوانند انجام دهند یا این که آیا امکان دسترسی به تاسیسات هستهای خواهند داشت یا نه، به دست نیامده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز به نمایندگان مجلس گفت تهران هنوز درباره نحوه ازسرگیری کامل همکاری با نهاد نظارتی توافقی به دست نیاورده است.
بازرسیهای کامل سازمان ملل شامل بررسی ذخایر عظیم اورانیوم غنیشدهای است که از زمان آغاز حملات در جنگ ۱۲ روزه مورد راستیآزمایی قرار نگرفته است. سه کشور اروپایی پیشنهاد کردهاند که اگر ایران پذیرش این بازرسیها را از سر بگیرد و وارد گفتوگو با آمریا شود، فعالسازی مکانیسم ماشه یا اسنپبک و در نتیجه روند بازگشت تحریمها را تا شش ماه به تعویق بیندازند.
ایران تاکنون اورانیوم را تا سطح ۶۰ درصد غنیسازی کرده است که تنها یک گام کوتاه تا سطح حدود ۹۰ درصدی مورد نیاز برای ساخت سلاح هستهای فاصله دارد. بنا بر گزارش آژانس، ایران پیش از آغاز حملات اسرائیل اورانیوم غنیشده در این سطح به اندازهای داشت که اگر بیشتر غنیسازی میشد، برای ساخت شش سلاح هستهای کافی میبود.
با این حال، تولید واقعی سلاح زمان بیشتری میبرد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفته است که هرچند نمیتواند تضمین کند برنامه هستهای تهران کاملا صلحآمیز است، اما هیچ نشانه معتبری از وجود پروژه هماهنگ تولید سلاح در جمهوری اسلامی ندارد.
ایران و آمریکا پیش از ماه ژوئن چندین دور مذاکرات برگزار کرده بودند.
یکی از دیپلماتها به رویترز گفته ایران در دیدار سهشنبه با سه کشور اروپایی نشانههایی از آمادگی برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا بروز داده است. یک منبع ایرانی نیز گفته تهران تنها در صورتی این کار را خواهد کرد که «واشنگتن تضمین دهد در جریان مذاکرات هیچ حمله نظامی انجام نخواهد شد.»
منبع: یورونیوز